Main máy tính và bo mạch chủ là gì? Các bí quyết lựa chọn mainboard phù hợp cho PC

Bo mạch chủ hay còn gọi là mainboard là một trong những cái tên của người sử dụng máy tính PC thường nhắc tới. Mainboard là một bảng mạch in đóng vai trò liên kết các thiết bị thông qua dây dẫn hoặc đầu cắm phù hợp. Nghe thì quen thuộc như vậy nhưng ít ai hiểu rõ về mainboard (Bo mạch chủ). Trên thực tế, bo mạch chủ lại là xương sống giúp cho chiếc máy tính của bạn hoạt động một cách hiệu quả nếu như bạn coi CPU giống như bộ não của máy tính. Làm thế nào để chọn lựa được chiếc mainboard phù hợp cho máy tính của bạn? Cùng theo dõi bài viết dưới đây của falstaffe để hiểu hơn nhé!

Đôi nét về bo mạch chủ và Mainboard là gì?

Bo mạch chủ là gì? Bo mạch chủ hay còn gọi là mainboard/ Motherboard; (hay còn được gọi tắt là Mobo hoặc Main) là một bảng mạch in đóng vai trò liên kết các thiết bị thông qua các đầu cắm hoặc dây dẫn phù hợp. Nhờ có bo mạch chủ, các linh kiện mới có thể hoạt động; và phát huy tối đa công năng đạt tới hiệu quả như mong muốn của chiếc máy tính.

Thực chất, người ta coi mainboard như một sản phẩm cung cấp các kết nối vật lý như khe cắm, mạch điện;… Việc kết nối và điều khiển sẽ do chip cầu bắc và cầu nam tiến hành thực hiện. Đây là trung tâm điều phối hoạt động chính của PC.

Trong ngành công nghiệp máy tính, thuật ngữ này được sử dụng khá phổ biến và là một từ danh riêng. Mặc dù khác nhiều sản phẩm có bản mạch chính cũng có thể được gọi là “bo mạch chủ”; để tránh nhầm lẫn người ta thường gọi chúng là bo mạch chủ máy tính/ main máy tính, PC;… dễ dàng phân biệt hơn.

Bo mạch chủ
Bo mạch chủ là một bảng mạch in đóng vai trò liên kết các thiết bị thông qua các đầu cắm hoặc dây dẫn phù hợp

Cấu tạo về bo mạch chủ – Mainboard

Bo mạch chủ được cấu tạo gồm các thành phần chủ yếu như sau:

Đế cắm CPU còn được gọi là socket

Đế cắm CPU còn được gọi là socket; là bộ phận lắp cố định chip vào bo mạch chủ. Các dòng chip sẽ thích hợp với mỗi loại bo mạch phù hợp khác nhau. Số socket càng lớn sẽ phù hợp với dòng chip hiện đại; và ngược lại số socket càng nhỏ sẽ tương thích dễ dàng hơn với các chip cũ.

Ví dụ: Socket có số LGA 775 hoặc LGA 1156; thì dòng số điểm tiếp xúc tương ứng với CPU phù hợp.

Chip cầu Nam và chip cầu Bắc

Hai chip này sẽ chịu trách nhiệm chính khi điều phối hoạt động của CPU; và các linh kiện khác của máy tính. Chip cầu Bắc được biết đến với tên gọi MCH (Memory Controeer Hub). Nhiệm vụ của chip điều khiển trực tiếp các thành phần cần có tốc độ hoạt động nhanh như CPU; RAM và card đồ họa. Chip cầu Bắc còn có trách nhiệm trao đổi dữ liệu với chip cầu Nam.

Theo các chuyên gia cho biết; chip cầu Bắc là thành phần quan trọng nhất trong Mainboard. Đây là yếu tố quyết định giá thành cũng như chất lượng hoạt động của bo mạch chủ.

Chip cầu Nam có tên tiếng anh là I/O controller Hud (hay còn gọi tắt là ICH); là chip đảm nhận điều khiển các thiết bị tốc độ chậm như ổ cứng, USB, âm thanh;… Chip cầu Nam không kết nối trực tiếp với CPU; như chip cầu Bắc mà nó thông qua chip cầu Bắc để liên kết với CPU.

Trên bo mạch chủ được thiết kế rất nhiều khe cắm mở rộng

Trên bo mạch chủ được thiết kế rất nhiều khe cắm mở rộng như card đồ họa, card rời. Tuy nhiên hiện nay, card đồ họa AGP đã không còn được sử dụng mà thay vào đó là PCI – express. Bởi lẽ, tốc độ truyền dữ liệu của PCI nhanh hơn; và có hiệu suất tốt hơn rất nhiều.

Thêm vào đó, khe cắm bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên RAM cho các bạn đang có nhu cầu nâng cấp RAM. Tuy nhiên, hãy chú ý, nếu khe cắn đều cùng màu thì bo mạch chủ của bạn không hỗ trợ chạy song song Dual Channel. Ngược lại, nếu khác màu là có hỗ trợ.

Hầu hết các bo mạch chủ hiện nay đều hỗ trợ chạy chế độ Dual Channel với các dòng DDR2, DDR3; RAM sử dụng không nhất thích phải cùng một hãng sản xuất. Ngoài ra, nhiều mainboard hiện nay còn tích hợp cổng HDMI mang đến sự tiện lợi cho người dùng.

Cấu tạo bo mạch chủ
Cấu tạo bo mạch chủ gồm nhiều khe cắm và các thành phần khác nhau

Các cách lựa chọn mua bo mạch phù hợp với máy tính PC

Sau khi đã biết bo mạch chủ là gì và các cổng kết nối của mainboard chắc hẳn các bạn đều phân vân khi lựa chọn một chiếc main phù hợp với chiếc máy tính của mình. Vậy căn cứ vào yếu tố nào để chọn lựa bo mạch chủ phù hợp nhất? Các bạn có thể dựa trên những điểm sau:

Lựa chọn socket độ tương thích với CPU

Điều đầu tiên và rất quan trọng khi lựa chọn mua bo mạch chủ chính là độ tương thích với CPU. Socket trên từng loại bo mạch sẽ chỉ hoạt động hiệu quả với dòng chip mà nó hỗ trợ; ngoài ra không có sự ngoại lệ. Nếu chẳng may bạn mua phải main có socket không phù hợp với CPU thì máy tính sẽ không thể hoạt động được.

Ví dụ các CPU Intel thế hệ 10 hiện nay được thiết kế với chuẩn chân cắm socket LGA1200; người dùng không thể chọn mua các bo mạch chủ có chipset Z390 hay B365 trang bị đế cắm CPU socket LGA1151 được.

Lựa chọn kích thước bo mạch chủ trên thị trường

Hiện nay, các dòng bo mạch chủ trên thị trường được chia thành 3 kích thước như:

  • ATX: Kích thước lớn nhất, có nhiều cổng kết nối và khe cắm.
  • Micro ATX: Kích thước nhỏ hơn 2.4 inch, ít khe cắm mở rộng hơn so với ATX.
  • Mini ITX: Kích thước nhỏ nhất, chỉ có 1 khe cắm card đồ họa và ít đầu nối.

Các bạn nên nhớ rằng, kích thước bo mạch chủ càng nhỏ thì càng ít khe cắm mở rộng kết nối hơn. Căn cứ theo nhu cầu của bạn sẽ lựa chọn main phù hợp.

Thông thường, các mainboard đều trang bị 4 khe RAM; tuy nhiên chỉ có Mini ITX là có 2 khe. Vì vậy, nếu bạn muốn nâng cấp RAM của mình lên cao hơn thì Mini ITX không phải là sự lựa chọn phù hợp. Hơn nữa, có 2 khe cắm được sử dụng phổ biến hiện nay là khe PCIe x 1 (dành cho USB và ổ SATA); và khe PCle x 16 (dành cho card đồ họa, RAID, ổ cứng SSD).

Gợi ý tốt nhất cho các bạn chính là sử dụng mainboard ATX hoặc Micro ATX. Cả hai loại main này đều tích hợp khe cắm mở rộng x 16; và x 1 cho phép người dùng có thể cùng lúc kết nối nhiều thiết bị nhằm nâng cao độ mượt mà của máy tính.

Dựa trên ngân sách bạn có là hoàn toàn cần thiết

Việc chuẩn bị ngân sách trước khi mua một chiếc mainboard là hoàn toàn cần thiết. Các bạn có thể mua những main giá rẻ, thường < 100$ hoạt động ổn định, tuy nhiên độ bền không cao. Hoặc có thể đầu tư main mới với giá trị khoảng 100$ nhưng ít cổng kết nối.

Hãy ưu tiên lựa chọn mainboard có hỗ trợ card wifi; cùng với các cổng kết nối tốc độ cao như USB 3.1 Gen 2; Thunderbolt 3 hỗ trợ công việc, nhu cầu giải trí. Ngân sách phù hợp để mua một chiếc mainboard thường khoảng 150$. Những main này mang đến cho bạn độ bền khi sử dụng cùng trải nghiệm tốt hơn khi dùng máy tính.

Các loại main máy tính phổ biến

Trải qua nhiều thời kỳ phát triển công nghệ thì đến nay mainboard được chia ra thành nhiều loại khác nhau. Trong đó gồm những loại như: , ATX, ATX hiện đại, E-ATX, Micro-ATX, Mini-ITX,

Mainboard máy tính AT (Advanced Technology)

Đây là một trong những bo mạch chủ đầu tiên lâu đời nhất;được sử dụng vào những năm 80 có kích thước khoảng 350,52 x 304,8mm. Loại mainboard AT sử dụng kiểu giắc cắm 6 đầu để làm đầu nối nguồn kết nối cho các bộ phận trong máy tính. Tuy nhiên; thiết kế như vậy khiến người dùng khó phân biệt được đâu là ổ cắm nối vào nguồn và đâu là ổ cắm nối vào mainboard, nếu bị cắm nhầm thì sẽ dẫn đến hư hỏng nặng.

Mainboard máy tính AT
Mainboard máy tính AT là một trong những bo mạch chủ đầu tiên lâu đời nhất

Mainboard máy tính chuẩn ATX (Advanced Technology eXtended)

Mainboard ATX là một trong những bo mạch chủ được sử dụng phổ biến hiện nay; được Intel sản xuất vào giữa những năm 90 và được xem là một bản nâng cấp của AT.

Khác với thế hệ AT đời cũ, mainboard ATX được trang bị khả năng thay thế các bộ phận bên trong. Ngoài ra, kích thước của ATX nhỏ hơn rất nhiều so với AT khoảng khoảng 304,8 x 243,84mm; do đó chúng có thể được cài vào các khoang ổ đĩa trên máy tính.

Như vậy, falstaffe đã chia sẻ cho bạn biết bo mạch chủ là gì và những thông tin hữu ích khách. Đây là bộ phận quan trọng của máy tính; giúp cho việc vận hành máy một cách hiệu quả. Bởi vậy, khi lựa chọn mainboard các bạn nên có sự cân nhắc thật kỹ về chỉ số socket, khe cắm mở rộng và số tiền mình có để bỏ ra mua bo mạch chủ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *